Sở hữu bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ đạt chuẩn trong nhà chính là tấm bảo hiểm thực tế nhất cho tính mạng của những người thân yêu khi có sự cố hỏa hoạn xảy ra. Các số liệu thống kê về tai nạn cháy nổ tại các khu dân cư cho thấy, hơn 80% thương vong không đến từ ngọn lửa mà đến từ việc ngạt khí độc do vật liệu nội thất bắt cháy. Trạng thái hoảng loạn và thiếu thiết bị hỗ trợ chặng cuối thường tước đi cơ hội sống sót của người bị nạn trước khi lực lượng cứu hộ tiếp cận.
1. Bản chất của bộ dụng cụ thoát hiểm – “nguyên tắc 3 không” khi chuẩn bị
Nhiều gia đình thường có thói quen mua sắm bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ một cách cảm tính, thiếu đồng bộ hoặc cất giữ sai quy cách. Để bộ dụng cụ phát huy tối đa công năng trong trạng thái khẩn cấp, chủ hộ cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc 3 không dưới đây:
Không để phân tán
Bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ phải được gom tập trung vào một chiếc ba lô chịu nhiệt hoặc tủ chứa chuyên dụng có màu sắc nổi bật như đỏ hoặc cam phản quang. Nếu để mỗi nơi một món sẽ làm tiêu hao thời gian vàng mang tính quyết định khi khói độc đã tràn vào nhà.

Không chọn thiết bị quá phức tạp
Trong trạng thái hoảng loạn do hỏa hoạn, tâm lý con người bị kích động mạnh, các thao tác vận hành phức tạp, đòi hỏi nhiều bước lắp ráp hay căn chỉnh cơ học đều có tỷ lệ thất bại rất cao. Mọi vật dụng sinh tồn trong bộ dụng cụ cứu hộ khẩn cấp phải đạt tiêu chí: thao tác dưới 5 giây, trực quan và ai trong gia đình cũng có thể sử dụng được.
Không mua sản phẩm thiếu kiểm định
Thị trường thiết bị PCCC hiện nay tràn lan các loại mặt nạ, thang dây giá rẻ không rõ nguồn gốc. Sử dụng chiếc mặt nạ lọc độc lỗi, hoặc sợi dây thừng kém chịu nhiệt khi có cháy thực tế sẽ trực tiếp tước đi cơ hội sống sót của người dùng. Tất cả bộ thiết bị thoát hiểm gia đình bắt buộc phải có chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng quốc gia hoặc quốc tế như ISO, CE, EN.
Xem thêm: Top các thiết bị bảo hộ PCCC cần thiết và quy định trang bị mới nhất
2. Danh mục 5 vật dụng bắt buộc phải có trong bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ
Bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ gồm những gì? Một bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ tiêu chuẩn phải tập trung vào các giải pháp: bảo vệ hệ hô hấp, tạo lối thoát cao độ, dập tắt đám cháy nhỏ và phát tín hiệu cứu hộ.
2.1. Mặt nạ phòng độc lọc khói
Hơn 80% thương vong trong các vụ hỏa hoạn không đến từ nhiệt độ hay ngọn lửa, mà đến từ việc hít phải khí độc CO, HCN sinh ra từ quá trình cháy của vật liệu nội thất.
Mặt nạ phòng độc chuyên dụng cho hộ gia đình thường là dòng mặt nạ trùm kín đầu, trang bị màng lọc than hoạt tính tầng dày phối hợp với chất xúc tác dạng oxit kim loại. Thiết bị này giúp ngăn chặn các hạt bụi mịn, khói đặc và trung hòa các loại khí cực độc trong khoảng thời gian từ 30 đến 40 phút. Đây là khoảng thời gian vừa đủ để các thành viên tỉnh táo tìm đường di chuyển ra vùng an toàn mà không bị ngất lịm do ngạt khí.

2.2. Thang dây thoát hiểm hoặc cáp cứu hộ từ xa
Đối với các căn nhà cao tầng hoặc căn hộ chung cư tầng thấp, khi luồng khói đã bao vây hoàn toàn cầu thang bộ, lối thoát duy nhất là cửa sổ hoặc ban công.
- Thang dây trục cuốn: Phù hợp cho độ cao dưới 15 mét. Thang phải có dây trục bằng sợi tổng hợp chống cháy chịu lực tải trên 400kg, các bậc thang làm bằng hợp kim nhôm chống trượt và có thanh khoảng cách để giữ thang không bị ốp chặt vào tường, giúp việc đặt chân bước xuống dễ dàng.
- Bộ cáp tời tự hãm: Đối với các tầng cao hơn, bộ cáp cứu hộ với dây lõi thép bọc sợi chống cháy kết hợp hộp điều tốc tự động là giải pháp tối ưu. Người dùng chỉ cần mang đai bảo hiểm và bước ra ngoài, hệ thống cơ học bên trong hộp tời sẽ tự động hãm tốc độ thả rơi xuống mức an toàn 0.8 – 1.5 m/s mà không cần luân phiên điều khiển bằng tay.
2.3. Bình chữa cháy xách tay công nghệ mới
Bình chữa cháy trong bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ dùng để dập tắt các đốm lửa mới bùng phát, mở đường máu để thoát thân chứ không dùng để dập một đại đám cháy.
Doanh nghiệp và gia đình hiện nay đang ưu tiên thay thế các bình bột BC/ABC cồng kềnh bằng bình chữa cháy công nghệ bọt sinh học hoặc bình khí sạch gốc nước. Dòng bình mới này có kích thước nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ loại 1-2kg, có khả năng dập tắt đa dạng các loại đám cháy và đặc biệt là dung dịch bọt hoàn toàn thân thiện với môi trường, không độc hại nếu vô tình xịt trúng người.
2.4. Chăn dập lửa chống cháy chuyên dụng
Đây là vật dụng làm bằng sợi thủy tinh có khả năng chịu nhiệt độ cực cao, lên tới 550°C, hoàn toàn không bắt lửa.
Mền chống cháy có hai công năng: Một là dùng để phủ dập tắt nhanh các đám cháy nhỏ mới phát sinh tại bếp nấu, tủ điện. Hai là dùng để choàng lên người, che chắn cho đầu và cơ thể khi các thành viên phải chạy băng qua ngọn lửa hoặc vùng có tàn lửa rơi dày đặc từ trên trần xuống.

2.5. Thiết bị định vị và phá dỡ chặng cuối
Khi hỏa hoạn xảy ra, hệ thống điện lưới sẽ bị ngắt hoàn toàn, không gian bao phủ bởi khói đen đặc quánh làm mất đi mọi định hướng không gian. Bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ này giải quyết các chướng ngại vật cuối cùng:
- Búa thoát hiểm đa năng: Có đầu nhọn bằng thép carbon siêu cứng để đập tan các cửa kính cường lực hoặc khung cửa sổ bị kẹt.
- Đèn pin LED siêu sáng: Phải có chế độ nhấp nháy và luồng sáng xuyên khói để người bị nạn định vị lối đi và giúp lực lượng cứu hộ phát hiện vị trí của họ từ xa.
- Còi cứu hộ: Dùng để phát âm thanh báo động liên tục mà không làm người bị nạn tổn hao sức lực hay hít thêm khói độc do phải la hét cầu cứu.
3. Bảng kiểm tra vị trí lắp đặt và thời hạn bảo dưỡng bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ
Để đảm bảo bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ luôn ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất, chủ hộ cần định kỳ thực hiện công tác kiểm tra theo danh mục chuẩn hóa dưới đây:
| Tên Thiết Bị | Vị Trí Lắp Đặt Tối Ưu | Tần Suất & Nội Dung Bảo Dưỡng | Hạn Sử Dụng |
| Mặt nạ phòng độc | Đầu giường ngủ, tủ đựng dụng cụ thoát hiểm đặt tại hành lang các tầng. | Kiểm tra độ kín của màng bọc nilon bảo vệ (nếu rách phải thay mới). | 3 – 5 năm (khi chưa bóc tem). |
| Thang dây / Cáp tự hãm | Sát ban công, cạnh cửa sổ phòng ngủ lớn (nơi có điểm neo chịu lực vững chắc). | Kiểm tra các móc khóa, trục cuốn xem có bị rỉ sét hay kẹt cơ học không. | 5 – 7 năm tùy chất liệu cơ khí. |
| Bình chữa cháy sinh học | Góc tường phòng bếp, lối đi gần cửa ra vào chính. | Kiểm tra kim đồng hồ áp suất (phải nằm ở vạch xanh), lắc đều bình định kỳ. | 2 – 3 năm (cần nạp sạc lại theo chỉ định). |
| Mền chống cháy | Treo trên tường khu vực bếp hoặc ngay cửa phòng ngủ. | Trải ra kiểm tra nếp gấp, đảm bảo sợi thủy tinh không bị mục nát. | Trên 10 năm (nếu không sử dụng). |
| Đèn pin, Búa, Còi | Để góc ngoài cùng của ba lô/tủ dụng cụ thoát hiểm. | Kiểm tra dung lượng pin định kỳ hàng tháng, thay pin mới mỗi 6 tháng. | Thay pin định kỳ, thân thiết bị bền vĩnh cửu. |
Đầu tư bộ dụng cụ thoát hiểm cháy nổ đạt chuẩn, hiểu rõ cấu trúc công năng của từng vật dụng và nghiêm túc thực hiện các buổi diễn tập định kỳ chính là tấm bảo hiểm thực tế nhất cho tính mạng của những người thân yêu. Để được tư vấn, chọn mua các thiết bị bảo hộ chất lượng, vui lòng liên hệ Bảo hộ Sanboo theo hotline.


