Giải pháp chống cháy lan giữa các tầng trong nhà phố

Giải pháp chống cháy cần được ưu tiên hàng đầu khi xây dựng nhà phố để đối phó với nguy cơ cháy lan theo chiều đứng. Tại Việt Nam, nhà phố thường có nhiều khoảng hở liên thông như trục kỹ thuật hay ô cầu thang, tạo điều kiện cho nhiệt và khói bùng phát dữ dội. Thiếu phương án chống cháy đúng tiêu chuẩn đồng nghĩa với vấn đề bạn chỉ có chưa đầy 5 phút để thoát thân trước khi toàn bộ không gian bị khói đặc bủa vây.

Cháy lan giữa các tầng là nguy cơ lớn nhất trong nhà phố hiện nay

Hiệu ứng “ống khói” trong cầu thang

Trong cấu trúc nhà phố, cầu thang được bố trí ở giữa hoặc cuối nhà, kéo dài xuyên suốt từ tầng 1 lên tầng mái. Khi xảy ra cháy, khu vực này hoạt động như một ống khói tự nhiên, hút khói và khí nóng bốc lên trên với tốc độ rất nhanh. Thực tế cho thấy, nhiệt độ khói trong đám cháy có thể đạt 300-600°C chỉ sau 2-3 phút, đủ để gây bỏng nặng và phá hủy hệ thống điện, nội thất.

Nếu không có giải pháp chống cháy bằng cửa ngăn cháy hoặc tách buồng thang, toàn bộ cầu thang sẽ trở thành đường lan cháy chính, khiến lửa và khói lan từ tầng dưới lên tầng trên chỉ trong 60-120 giây.

Cháy lan qua giếng trời và trục kỹ thuật

Giếng trời được thiết kế để lấy sáng và thông gió, nhưng lại vô tình trở thành đường ống lan lửa khi có cháy. Với chiều cao thông suốt từ 3-5 tầng, lửa có thể bùng lên theo chiều đứng với tốc độ rất nhanh, đặc biệt khi có gió đối lưu.

Ngoài ra, các trục kỹ thuật như ống điện, ống điều hòa, ống cấp thoát nước nếu không được bịt kín bằng vật liệu chống cháy sẽ tạo thành các khe hở xuyên tầng. Theo khảo sát thực tế trong các vụ cháy nhà dân, hơn 40% trường hợp cháy lan nhanh là do lửa đi theo trục kỹ thuật.

Khói lan nhanh hơn lửa là nguyên nhân gây tử vong chính

Một sai lầm phổ biến là chỉ tập trung vào lửa mà bỏ qua khói. Thực tế, trong các vụ cháy nhà phố, 70-80% nạn nhân tử vong do ngạt khói, không phải do bỏng. Khói chứa CO có thể gây bất tỉnh chỉ sau 2-3 phút nếu nồng độ vượt 0,1%.

Giải pháp chống cháy lan theo từng đường lan cháy trong nhà phố

Ngăn cháy lan qua cầu thang

Cầu thang cần được coi là khu vực ưu tiên số 1 trong mọi giải pháp chống cháy. Giải pháp hiệu quả nhất là thiết kế buồng thang kín và lắp cửa chống cháy tại mỗi tầng.

Cửa chống cháy nên có khả năng chịu lửa tối thiểu EI60 (60 phút) theo tiêu chuẩn, giúp ngăn lửa và khói không xâm nhập vào cầu thang. Ngoài ra, cần đảm bảo cửa có gioăng chống khói và cơ chế tự đóng để duy trì hiệu quả ngăn cháy theo tầng.

Nếu không thể cải tạo toàn bộ, giải pháp tối thiểu là lắp cửa ngăn cháy tại tầng trệt và tầng cao nhất để hạn chế hiệu ứng “ống khói”.

Kiểm soát cháy lan qua hệ thống điện, ống kỹ thuật

Tại các vị trí xuyên sàn, xuyên tường, cần sử dụng vật liệu bịt kín chuyên dụng như keo chống cháy hoặc bông khoáng chịu nhiệt. Những vật liệu này có khả năng chịu nhiệt từ 700-1000°C trong 2-4 giờ, giúp ngăn lửa lan qua các khe hở.

Đây là một phần quan trọng trong chống cháy lan nhà phố, nhưng thường bị bỏ qua trong thi công thực tế.

Chống cháy lan qua giếng trời

Đối với giếng trời, giải pháp chống cháy cần tập trung vào việc chặn lửa theo chiều đứng. Có thể sử dụng kính chống cháy hoặc lưới kim loại chịu nhiệt để phân tầng giếng trời theo từng đoạn.

Kính chống cháy loại EI60 hoặc EI90 có thể chịu nhiệt lên đến 800-1000°C, giúp ngăn lửa lan từ tầng này sang tầng khác. Đồng thời, lắp hệ thống phun nước hoặc rèm chống cháy tại giếng trời cũng giúp giảm nhiệt độ và hạn chế cháy lan.

Hạn chế cháy lan qua cửa và khe hở

Các khe hở quanh cửa, cửa sổ hoặc khe kỹ thuật là điểm yếu lớn trong hệ thống giải pháp chống cháy. Khi xảy ra cháy, khói có thể len qua các khe hở chỉ vài mm và lan ra toàn bộ không gian.

Giải pháp là sử dụng gioăng chống khói, cửa kín khí và vật liệu trám khe chịu nhiệt. Những chi tiết nhỏ này có thể giúp giảm đến 60-70% lượng khói lan sang khu vực khác.

Giải pháp chống cháy từ kết cấu xây dựng, làm đúng ngay từ đầu

Tách tầng bằng vật liệu chịu lửa

Giải pháp chống cháy hàng đầu cho nhà phố là thiết lập các khoang cháy độc lập theo từng tầng nhằm cô lập hỏa hoạn và ngăn chặn lửa lan rộng ra toàn bộ công trình. Về cơ bản, các sàn bê tông cốt thép dày 100-150mm vốn đã có khả năng chịu lửa tự thân rất tốt, dao động từ 120 đến 180 phút. Nếu duy trì tính toàn vẹn của sàn sẽ giúp giới hạn đám cháy trong một khu vực nhất định, tạo khoảng thời gian quý giá để các thành viên trong gia đình kịp thời thoát nạn.

Tuy nhiên, thực tế lửa vẫn có thể lan xuyên tầng chỉ sau 2-3 phút thông qua các điểm yếu như hộp kỹ thuật, lỗ chờ điều hòa hoặc đường ống điện. Cách khắc phục cho vần đề này là sử dụng các vật liệu chuyên dụng như bông khoáng, keo hoặc vữa chống cháy để bịt kín hoàn toàn các vị trí xuyên sàn này. Các vật liệu này có khả năng chịu nhiệt từ 700°C đến hơn 1000°C trong suốt 2-4 giờ, giúp ngăn chặn triệt để khói và nhiệt xâm nhập giữa các tầng, đảm bảo an toàn tối đa cho ngôi nhà.

Bố trí cửa chống cháy đúng vị trí

Bố trí cửa chống cháy tại các vị trí xung yếu như khu vực cầu thang, cửa ra ban công và lối thoát chính là yêu cầu bắt buộc trong thiết kế PCCC. Hiện nay, các loại cửa chống cháy được phân loại theo tiêu chuẩn EI30, EI60 và EI90, tương ứng với khả năng chịu lửa trong 30, 60 và 90 phút. Đối với các công trình nhà phố cao từ 3 tầng trở lên, lắp đặt cửa đạt tiêu chuẩn tối thiểu EI60 là giải pháp then chốt để chống cháy lan nhà phố hiệu quả, giúp cô lập đám cháy và ngăn chặn lửa lan theo chiều đứng giữa các tầng.

Bên cạnh khả năng chịu nhiệt, độ kín khói của cửa là yếu tố kỹ thuật quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Nếu hệ thống cửa không có gioăng chống khói chuyên dụng, khói độc vẫn có thể lọt qua các khe hở dù ngọn lửa chưa tiếp cận tới. Trong điều kiện hỏa hoạn thực tế, chỉ cần một khe hở từ 2-3mm là đủ để khói độc xâm nhập và bao trùm các khu vực khác chỉ trong vòng vài chục giây. Do đó, đảm bảo tính toàn vẹn và độ kín tuyệt đối của cửa là điều kiện tiên quyết để bảo vệ hành lang thoát nạn cho cư dân.

Xem thêm: Doanh nghiệp nhỏ có bắt buộc PCCC không? Checklist tránh bị phạt cho cửa hàng nhỏ

Thiết kế lối thoát nạn hạn chế lan khói

Theo tiêu chuẩn thực tế, hành lang và cầu thang thoát hiểm cần được thiết kế kín, có cửa ngăn cháy và có thể kết hợp hệ thống tạo áp hoặc hút khói. Khi có cháy, hệ thống này giúp duy trì nồng độ oxy đủ để thở trong khoảng 10-20 phút, đồng thời giảm nồng độ CO xuống dưới mức nguy hiểm.

Thiết kế lối thoát nạn mang lại lọi ích chống khói lan tối ưu cho các cư dân, nhưng thường không được chú trọng trong nhà phố do hạn chế về chi phí và diện tích.

Xử lý các điểm giao tầng dễ cháy lan

Các điểm giao giữa tường và sàn, vị trí đặt hộp kỹ thuật, khu vực xuyên ống điều hòa là những điểm yếu của hệ thống giải pháp chống cháy. Khi xảy ra cháy, lửa thường lan qua các vị trí này trước khi phá vỡ kết cấu chính.

Thực tế cho thấy, nếu không được xử lý, các điểm này có thể bị xuyên lửa chỉ trong 1-2 phút, khiến toàn bộ giải pháp ngăn cháy theo tầng mất tác dụng. Vì vậy, cần xử lý triệt để bằng vật liệu chống cháy đạt chuẩn, đồng thời kiểm tra định kỳ để đảm bảo không bị hở hoặc xuống cấp theo thời gian.

Giải pháp chống cháy từ vật liệu và thiết bị thực tế trong nhà phố

Sơn và vật liệu chống cháy

Sơn chống cháy được ứng dụng nhiều trong nhà phố nhờ dễ thi công và chi phí hợp lý. Khi gặp nhiệt độ từ khoảng 200-300°C, lớp sơn sẽ trương nở, tạo thành lớp cách nhiệt dày gấp nhiều lần ban đầu.

Nhờ lớp cách nhiệt này, kết cấu thép hoặc gỗ có thể được bảo vệ trong thời gian từ 30 đến 120 phút, tùy vào độ dày sơn. Chi phí sơn chống cháy hiện nay dao động từ 150.000 đến 400.000 đồng/m², phù hợp với nhiều loại công trình cải tạo.

Cửa chống cháy, kính chống cháy

Cửa chống cháy là thiết bị bắt buộc trong các giải pháp chống cháy lan nhà phố hiện đại. Ngoài khả năng chịu lửa, cửa còn phải đảm bảo kín khói và có cơ chế tự đóng.

Giá cửa chống cháy trên thị trường hiện nay dao động từ 1,5 triệu đến 3,5 triệu đồng/m², tùy vào vật liệu và cấp độ chịu lửa. Trong khi đó, kính chống cháy có thể chịu nhiệt lên đến 800-1000°C, thường được sử dụng tại giếng trời hoặc vách ngăn.

Thiết bị ngăn cháy lan tại chỗ

Ngoài các hệ thống lớn, các thiết bị ngăn cháy lan cục bộ cũng đóng vai trò quan trọng. Ví dụ như van chặn lửa trong ống gió có thể tự động đóng khi nhiệt độ vượt 70°C, giúp ngăn lửa lan qua hệ thống thông gió.

Các thiết bị như màn chống cháy, cửa cuốn chống cháy hoặc bình chữa cháy mini cũng giúp kiểm soát đám cháy ngay từ giai đoạn đầu, hạn chế tối đa nguy cơ lan rộng.

Hệ thống báo cháy và hút khói

Hệ thống báo cháy giúp phát hiện sớm sự cố trong thời gian 30-60 giây kể từ khi có khói hoặc nhiệt. Đây là yếu tố quan trọng giúp người trong nhà có thời gian phản ứng trước khi đám cháy lan rộng.

Song song đó, hệ thống hút khói có nhiệm vụ giảm nồng độ khí độc và nhiệt độ trong không gian. Một hệ thống hút khói cơ bản có thể giảm đến 50-70% mật độ khói, cải thiện đáng kể khả năng thoát nạn.

Chi phí lắp đặt trọn bộ cho nhà phố thường dao động từ 5 đến 15 triệu đồng, tùy quy mô. Đây là mức đầu tư không lớn so với hiệu quả mà giải pháp chống cháy mang lại.

Xây dựng một hệ thống bảo vệ an toàn đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả kỹ thuật lẫn đặc thù công trình. Vì vậy, thay vì tự loay hoay giữa hàng loạt tiêu chuẩn phức tạp, bạn nên lựa chọn một đơn vị tư vấn uy tín. Với hướng đi này sẽ giúp bạn sở hữu một giải pháp chống cháy toàn diện, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối, vừa tối ưu hóa chi phí thực tế.

Tự hào là chuyên gia trong lĩnh vực cung cấp thiết bị và giải pháp PCCC, Bảo hộ Sanboo chuyên sâu trong thiết kế các phương án an toàn cho nhà phố và nhà ở đô thị tại Việt Nam. Chúng tôi cam kết mang đến những hệ thống thiết bị PCCC tin cậy, giúp bạn an tâm tuyệt đối về tổ ấm của mình. Hãy liên hệ với Bảo hộ Sanboo ngay hôm nay để nhận tư vấn giải pháp tổng thể và báo giá ưu đãi nhất cho công trình của bạn!