Sử dụng thang máy khi cháy có thể thành “bẫy” thoát nạn ?

Sử dụng thang máy khi cháy là tình huống cần đặc biệt lưu ý tại chung cư, khách sạn, văn phòng, trung tâm thương mại và các công trình cao tầng. Khi hỏa hoạn xảy ra, nguồn điện, hệ thống điều khiển và không gian xung quanh thang máy có thể bị ảnh hưởng. Khói và nhiệt từ đám cháy cũng có khả năng lan nhanh qua hành lang, giếng kỹ thuật hoặc các tầng của công trình. Hiểu rõ rủi ro và phương án xử lý sẽ giúp mỗi người chủ động hơn khi cần thoát khỏi tòa nhà.

1. Thang máy khi cháy có thể xảy ra những tình huống nguy hiểm nào?

Trong điều kiện bình thường, thang máy giúp con người di chuyển nhanh giữa các tầng, đặc biệt tại những công trình cao tầng. Tuy nhiên, khi hỏa hoạn xuất hiện, nguồn điện, hệ thống điều khiển và môi trường xung quanh có thể thay đổi đột ngột. Vì vậy, sử dụng thang máy khi cháy cần được cân nhắc theo hướng dẫn an toàn của công trình thay vì dựa vào thói quen di chuyển hằng ngày.

1.1. Thang máy dừng đột ngột khi hệ thống điện gặp sự cố

Hệ thống điện có vai trò trực tiếp đối với quá trình vận hành của thang máy. Khi cháy xảy ra, nguồn điện có thể bị ngắt hoặc hệ thống điều khiển chuyển sang chế độ bảo vệ, khiến cabin dừng tại một tầng hoặc đứng giữa hai tầng. Nếu sử dụng thang máy khi cháy trong thời điểm nguồn điện không ổn định, người bên trong có thể rơi vào tình trạng mắc kẹt và phải chờ lực lượng chuyên trách hỗ trợ.

Tình trạng cabin dừng đột ngột dễ khiến người bên trong hoảng loạn, đặc biệt khi không biết bên ngoài đang xảy ra chuyện gì. Một số người có thể cố nhấn liên tục các nút điều khiển, cạy cửa hoặc tìm cách trèo ra ngoài. Khi sử dụng thang máy khi cháy, những phản ứng thiếu bình tĩnh có thể làm tăng nguy cơ chấn thương, nhất là khi cabin không nằm đúng vị trí tầng.

1.2. Khói và nhiệt ảnh hưởng đến người bên trong cabin

Khói từ đám cháy có thể lan qua hành lang, cửa tầng và các khoảng không kỹ thuật của tòa nhà. Khi sử dụng thang máy khi cháy, cabin có thể mở cửa tại một tầng đang chịu ảnh hưởng bởi khói hoặc nhiệt, khiến người bên trong phải đối mặt với môi trường nguy hiểm ngay khi bước ra ngoài. Tầm nhìn hạn chế cũng gây khó khăn cho quá trình xác định hướng di chuyển.

Nhiệt độ cao còn có thể tác động đến thiết bị, vật liệu và khả năng chịu đựng của con người. Những dấu hiệu như khói xuất hiện ở khu vực cửa, mùi khét, nhiệt độ tăng hoặc âm thanh bất thường cần được báo ngay cho lực lượng quản lý và cứu hộ. Khi sử dụng thang máy khi cháy, người bên trong nên tránh tự ý mở hoặc phá cửa nếu chưa xác định được tình trạng bên ngoài.

2. Nhận biết tình huống để lựa chọn phương án thoát nạn phù hợp

2.1. Trường hợp phát hiện cháy khi đang ở trong tòa nhà

Khi phát hiện khói, lửa hoặc nghe chuông báo cháy, người trong tòa nhà cần nhanh chóng xác định tuyến thoát nạn gần nhất. Với sử dụng thang máy khi cháy, nguy cơ mất điện hoặc cabin dừng bất ngờ khiến phương án này không phù hợp với hoạt động thoát nạn thông thường. Cầu thang bộ và cửa thoát hiểm được chỉ dẫn nên được ưu tiên theo thiết kế của công trình.

2.2. Trường hợp đang ở trong thang máy khi có chuông báo cháy

Nếu đang ở trong cabin khi chuông báo cháy vang lên, người bên trong nên bình tĩnh quan sát trạng thái của thang máy. Câu hỏi có nên đi thang máy khi cháy thường xuất hiện khi người ở tầng cao muốn xuống tầng trệt nhanh chóng, nhưng thang máy thông thường có thể bị ảnh hưởng bởi hệ thống điện hoặc tình trạng khói trong tòa nhà.

Nếu cửa không mở, hãy sử dụng nút báo động hoặc hệ thống liên lạc để thông báo. Khi sử dụng thang máy khi cháy dẫn đến tình trạng mắc kẹt, thông tin về số người, vị trí và tình trạng cabin sẽ giúp lực lượng cứu hộ có cơ sở hỗ trợ.

3. Cách thoát nạn an toàn khi xảy ra cháy trong tòa nhà

Quá trình thoát khỏi công trình cần ưu tiên sự an toàn thay vì chỉ tìm cách di chuyển nhanh nhất. Với sử dụng thang máy khi cháy, người dân có thể gặp nhiều yếu tố khó kiểm soát như mất điện, khói, nhiệt hoặc cửa cabin không hoạt động. Người dân nên nắm rõ các tuyến thoát hiểm trước khi xảy ra sự cố sẽ giúp quá trình xử lý chủ động hơn.

3.1. Ưu tiên cầu thang bộ và lối thoát nạn được chỉ dẫn

Cầu thang bộ là tuyến di chuyển quan trọng trong phương án thoát nạn của nhiều công trình cao tầng. Khi sử dụng thang máy khi cháy không còn phù hợp, người trong tòa nhà nên tìm biển EXIT, đèn chỉ dẫn hoặc sơ đồ thoát hiểm để xác định hướng đi, không nên chen lấn hoặc tập trung quá đông tại một cửa nếu công trình có nhiều tuyến thoát.

Thoát nạn khi xảy ra cháy cần được thực hiện theo hướng dẫn của công trình và lực lượng chuyên trách. Người di chuyển phía trước nên giữ tốc độ ổn định, tránh dừng lại giữa cầu thang, trong khi những người phía sau cần giữ khoảng cách để hạn chế ùn tắc. Nếu một tuyến bị khói hoặc nhiệt cản trở, mọi người hãy tìm hướng thay thế an toàn hơn.

3.2. Cách di chuyển khi gặp khói hoặc khu vực có nhiệt độ cao

Khói có thể làm giảm tầm nhìn và gây khó khăn cho hô hấp. Trong tình huống sử dụng thang máy khi cháy và phải rời cabin tại một tầng có khói, người bên trong không nên bước ngay vào khu vực chưa quan sát rõ. Chúng ta cần đánh giá môi trường xung quanh và tìm hướng thoát phù hợp theo biển chỉ dẫn hoặc hướng dẫn từ lực lượng chuyên trách.

Khi gặp khu vực có khói, nên giữ cơ thể ở vị trí thấp hơn và di chuyển theo hướng an toàn. Nếu phát hiện cửa nóng bất thường, mọi người không nên tùy tiện mở cửa vì phía bên kia có thể có nguồn nhiệt hoặc lửa. Khi sử dụng thang máy khi cháy, việc lựa chọn đúng thời điểm rời cabin và hướng di chuyển có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình thoát khỏi khu vực nguy hiểm.

Tình huống	Hướng xử lý
Chuông báo cháy vang lên	Bình tĩnh, xác định tuyến thoát nạn
Cầu thang bộ có thể tiếp cận	Di chuyển theo biển chỉ dẫn
Hành lang có khói nhẹ	Cúi thấp người và di chuyển thận trọng
Khói dày, tầm nhìn hạn chế	Tìm tuyến thay thế
Cửa nóng bất thường	Không tùy tiện mở cửa
Cabin không mở	Sử dụng hệ thống báo động và liên lạc

4. Làm gì khi bị mắc kẹt trong thang máy lúc xảy ra cháy?

Mắc kẹt trong cabin là tình huống khiến nhiều người lo lắng vì không thể tự xác định diễn biến bên ngoài. Khi sử dụng thang máy khi cháy dẫn đến tình trạng này, người bên trong cần tập trung vào ba mục tiêu chính gồm giữ bình tĩnh, báo vị trí và chờ hỗ trợ. Trong trường hợp người dân tự ý phá cửa hoặc tìm cách thoát ra khi cabin chưa dừng đúng vị trí có thể tạo thêm rủi ro.

Xem thêm: Giải Mã Hệ Thống Báo Cháy Tự Động Theo Tiêu Chuẩn Kỹ Thuật Quốc Gia

4.1. Những thao tác cần thực hiện để giữ an toàn và báo hiệu cứu hộ

Người mắc kẹt cần kiểm tra bảng điều khiển để tìm nút báo động hoặc hệ thống liên lạc khẩn cấp. Khi sử dụng thang máy khi cháy và cabin không thể di chuyển, mọi người hãy cung cấp thông tin rõ ràng về số người bên trong, vị trí gần nhất có thể xác định và tình trạng hiện tại. Nếu điện thoại di động còn hoạt động, ta có thể liên hệ bộ phận quản lý hoặc lực lượng cứu nạn, chữa cháy khi cần.

Một số thao tác nên ưu tiên:

• Giữ bình tĩnh và hạn chế chen lấn trong cabin.
• Sử dụng nút báo động hoặc hệ thống liên lạc khẩn cấp.
• Thông báo số người đang mắc kẹt.
• Cung cấp vị trí hoặc số tầng gần nhất nếu xác định được.
• Tránh xa cửa cabin khi nhận thấy khói hoặc nhiệt từ bên ngoài.

4.2. Những hành động cần tránh khi chờ lực lượng cứu nạn

Khi sử dụng thang máy khi cháy và phải chờ lực lượng cứu hộ, người bên trong không nên tự ý cạy cửa, trèo lên nóc cabin hoặc chui qua khoảng trống giữa cabin và tầng. Những hành động này có thể khiến người mắc kẹt rơi vào khu vực nguy hiểm hoặc gặp sự cố với hệ thống thang máy.

Người bên trong cũng không nên tác động mạnh vào bảng điều khiển hoặc cố di chuyển cabin bằng các phương pháp không được hướng dẫn. Nếu khói bắt đầu xuất hiện, cần nhanh chóng thông báo cho lực lượng hỗ trợ. Với sử dụng thang máy khi cháy, người bị mắc kẹt nên giữ nguyên vị trí an toàn và duy trì liên lạc là hướng xử lý phù hợp hơn so với tự tìm cách thoát ra.

Sử dụng thang máy khi cháy có thể phát sinh nhiều tình huống nguy hiểm do mất điện, cabin dừng đột ngột, khói lan vào khu vực cửa tầng hoặc nhiệt độ tăng cao. Người trong tòa nhà cần ghi nhớ vị trí cầu thang bộ, cửa thoát hiểm và tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chuyên trách thay vì tự ý lựa chọn phương án di chuyển.

Bảo hộ Sanboo cung cấp các giải pháp phòng cháy, chữa cháy và bảo hộ cho gia đình, văn phòng, cửa hàng, nhà xưởng cùng nhiều môi trường sử dụng khác. Các dòng thiết bị PCCC hỗ trợ cảnh báo, chữa cháy và chủ động ứng phó với sự cố theo nhu cầu thực tế của từng không gian.