Những sai lầm khi thoát hiểm chung cư trong các tình huống hỏa hoạn khẩn cấp là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các thương vong đáng tiếc do cư dân hành động theo bản năng hoảng loạn. Môi trường khép kín đặc thù của nhà cao tầng với sự rình rập của khói độc có những quy luật cơ học rất khắc nghiệt, hoàn toàn trái ngược với tư duy lối mòn của đám đông. Cùng Bảo hộ Sanboo tìm hiểu những sai lầm khi thoát hiểm chung cư ngay dưới đây nhé!
Bản chất của một vụ cháy chung cư và “kẻ sát nhân” thực sự
Để tránh những sai lầm khi thoát hiểm chung cư và có phương thức thoát nạn đúng đắn, trước hết bạn phải hiểu rõ bản chất môi trường của đám cháy trong không gian cao tầng. Khác với các đám cháy nhà đơn lẻ mặt đất, chung cư là cấu trúc hình học khép kín với hệ thống trục kỹ thuật, giếng trời và hành lang trải dài.
Khi lửa bùng phát, các lối kiến trúc dọc này sẽ lập tức biến thành những ống khói khổng lồ hoạt động theo hiệu ứng ống khói, đẩy vận tốc lan truyền của khói và khí độc lên tới vài mét mỗi giây, nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ di chuyển của con người.

Trong mọi vụ cháy chung cư, ngọn lửa không phải là nguyên nhân gây thương vong hàng đầu. Kẻ sát nhân thực sự chính là khói độc. Đó là hỗn hợp chứa các khí cực độc như Carbon Monoxide (CO), Hydrogen Cyanide (HCN), Phosgene và hạt bụi mịn cực nóng sinh ra từ quá trình đốt cháy đồ nội thất, nhựa, xốp.
Chỉ cần hít phải từ hai đến ba hơi khói độc này, hệ hô hấp của con người sẽ bị bỏng rát, lượng oxy trong máu sụt giảm đột ngột dẫn đến mất phương hướng, ngất lịm và tử vong do ngạt trước khi ngọn lửa tiếp cận. Do đó, bản chất của mọi hành động hướng dẫn thoát hiểm chung cư phải xoay quanh mục tiêu là bảo vệ đường thở và tránh xa vùng tụ khói.
Những sai lầm khi thoát hiểm chung cư
Khi còi báo cháy toàn tòa nhà vang lên, sự khác biệt giữa một người được đào tạo kỹ năng thoát hiểm chung cư và một người hành động theo bản năng nằm ở việc nhận diện và loại bỏ hoàn toàn những sai lầm khi thoát hiểm chung cư sau:
Sai lầm 1: Di chuyển bằng thang máy vì nghĩ rằng nó nhanh hơn
Đây là một trong những sai lầm khi thoát hiểm chung cư phổ biến nhất của cư dân sống ở các tầng cao. Tâm lý muốn xuống đất nhanh nhất khiến họ bấm nút gọi thang máy mà không biết rằng mình đang bước vào chiếc bẫy tử thần.
- Rủi ro kỹ thuật: Khi có tín hiệu hỏa hoạn, hệ thống điện lưới của tòa nhà sẽ bị ngắt tự động hoặc bị nguồn lửa thiêu rụi, khiến thang máy mất điện và kẹt cứng giữa các tầng.
- Hiệu ứng hút khói: Giếng thang máy là một đường ống thông suốt từ đáy lên đỉnh tòa nhà. Khi cháy, khói độc sẽ bị hút mạnh vào không gian này. Nếu bị kẹt trong cabin thang máy, bạn sẽ bị ngạt khí độc chỉ trong vòng vài phút mà không có bất kỳ lối thoát nào.

Sai lầm 2: Chạy toán loạn lên tầng thượng của tòa nhà trong mọi trường hợp
Một trong những sai lầm khi thoát hiểm chung cư là lầm tưởng rằng tầng thượng là không gian thoáng đãng, an toàn và dễ được trực thăng cứu hộ tiếp cận. Tuy nhiên, cách thoát hiểm khi cháy chung cư này chỉ đúng trong một số điều kiện.
- Cửa tầng thượng bị khóa: Vì lý do an ninh, rất nhiều tòa nhà chung cư khóa chặt cửa lối ra tầng thượng. Nếu bạn chạy lên đến đỉnh và gặp cửa khóa, bạn sẽ bị mắc kẹt tại chiếu nghỉ cầu thang – khu vực khói độc đang bốc lên và tích tụ với mật độ cao nhất.
- Khói di chuyển nhanh hơn người: Khói bốc lên trên theo phương thẳng đứng với tốc độ cực nhanh. Chạy ngược chiều hướng khói bốc chính là tự đưa mình vào vùng nguy hiểm, trừ khi căn hộ của bạn ở sát tầng mái và bạn biết chắc chắn cửa tầng thượng đang mở.
Sai lầm 3: Mở toang các cửa trên đường tháo chạy để cho thoáng
Khi hoảng sợ chạy ra khỏi căn hộ hoặc chạy qua các cửa thoát hiểm hành lang, nhiều người có xu hướng mở toang tất cả các cánh cửa với suy nghĩ làm như vậy không khí sẽ lưu thông và đỡ bí. Đây là một trong những sai lầm khi thoát hiểm chung cư gián tiếp giết chết chính mình và hàng xóm.
- Cung cấp oxy cho lửa: Khi mở cửa sẽ tạo ra một luồng gió đối lưu mạnh, cung cấp lượng oxy dồi dào khiến ngọn lửa bùng phát dữ dội hơn.
- Vô hiệu hóa cửa ngăn khói: Cửa thoát hiểm ở buồng thang bộ chung cư là cửa chống cháy chuyên dụng, luôn có cơ chế tự động đóng kín. Nếu bạn chêm cửa hoặc giữ cửa mở, khói độc sẽ tràn ngập vào trong lòng thang bộ, biến lối thoát nạn duy nhất của toàn bộ tòa nhà thành hành lang chết chóc.
Xem thêm: Hướng dẫn diễn tập thoát hiểm tại nhà: Quy trình 5 bước bảo vệ gia đình bạn
Sai lầm 4: Cố chấp băng qua hành lang dày đặc khói đen mà không có đồ bảo hộ
Khi mở cửa căn hộ và thấy hành lang đã ngập ngụa khói đen, không nhìn rõ lối đi, nhiều người vẫn cố chấp cúi đầu lao vào với hy vọng sẽ chạy qua được.
- Mất phương hướng lập tức: Khói đen quánh kết hợp với việc mất điện sẽ làm bạn mất hoàn toàn khả năng định vị không gian chỉ sau 3 bước chân. Bạn sẽ bị sặc khói, mất phương hướng, va đập vào tường và gục ngã ngay tại hành lang.
- Ngưỡng nhiệt tử vong: Khói ở hành lang gần vùng cháy có nhiệt độ lên tới hàng trăm độ C. Hít luồng khí này vào phổi sẽ gây bỏng đường hô hấp bên trong ngay lập tức, dẫn đến suy hô hấp cấp cấp tính.

Sai lầm 5: Hoảng loạn nhảy từ ban công, cửa sổ tầng cao xuống đất
Khi thấy lửa và khói áp sát phía sau căn hộ, áp lực tâm lý quá lớn khiến nhiều người liều mình nhảy từ các tầng cao từ tầng 4 trở lên xuống đất, hoặc nhảy xuống các mái tôn, lùm cây với hy vọng sống sót. Đây là những sai lầm khi thoát hiểm chung cư mà bạn cần tránh bởi:
- Tỷ lệ tử vong gần như tuyệt đối: Nhảy tự do từ độ cao trên 10 mét xuống bề mặt cứng không có thiết bị đỡ chuyên dụng có tỷ lệ chấn thương sọ não, vỡ tạng và tử vong lập tức lên đến 99%. Hành động này chỉ cho thấy sự đầu hàng trước nỗi sợ hãi chứ không mang tính chất thoát hiểm khoa học.
Bảng đối chiếu hành động nên làm và không nên làm để tránh những sai lầm khi thoát hiểm chung cư
Để ghi nhớ và phản xạ tức thì trong tích tắc, tránh được những sai lầm khi thoát hiểm chung cư, cư dân cần khắc cốt ghi tâm bảng đối chiếu hành vi dưới đây:
| HÀNH ĐỘNG NÊN LÀM | HÀNH ĐỘNG KHÔNG NÊN LÀM |
| Luôn dùng thang bộ thoát hiểm để di chuyển xuống dưới đất khi có chuông báo cháy. | Tuyệt đối không chạm vào thang máy, dù thấy thang vẫn đang sáng đèn và hoạt động. |
| Kiểm tra nhiệt độ tay nắm cửa bằng mu bàn tay trước khi mở bất kỳ cánh cửa nào. | Không dùng lòng bàn tay mở cửa để tránh bị bỏng nặng, mất khả năng cầm nắm bám vịn. |
| Hạ thấp trọng tâm người (bò, khom lưng), áp sát sàn nhà vì khói luôn bay lơ lửng ở phía trên. | Không đi đứng thẳng lưng trong vùng có khói, không ngẩng mặt lên trên hướng luồng khí độc. |
| Dùng thiết bị PCCC như khăn ướt, mền ẩm hoặc mặt nạ phòng độc để bảo vệ nghiêm ngặt cơ quan hô hấp. | Không chạy tay không, không la hét lớn vì sẽ làm hít thêm một lượng lớn khí độc vào phổi. |
| Đóng chặt cửa căn hộ và dùng vải ướt chèn khít các khe cửa nếu hành lang đã bị khói bao vây. | Không mở toang cửa khi tháo chạy; không cố lao ra ngoài khi không rõ tình trạng khói ở lối đi. |
Hy vọng qua chia sẻ trên đây, bạn đã nắm được những sai lầm khi thoát hiểm chung cư. Từ đó, bạn cần chủ động cập nhật kiến thức, tham gia đầy đủ các buổi diễn tập phòng cháy chữa cháy của tòa nhà và trang bị các thiết bị bảo hộ thiết yếu. Để chọn mua các thiết bị bảo hộ lao động chất lượng, hãy liên hệ Bảo hộ Sanboo theo hotline.


