Đừng để ngôi nhà trở thành “mồi lửa”: 10 thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình

Thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình đôi khi lại xuất phát từ những việc làm rất quen thuộc như quên tắt bếp, cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ điện hay sạc điện thoại qua đêm. Vì diễn ra hằng ngày nên nhiều người thường chủ quan và không nhận ra những nguy cơ tiềm ẩn. Chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ, bạn đã có thể giảm đáng kể nguy cơ hỏa hoạn, bảo vệ an toàn cho gia đình và tài sản. Cùng Bảo hộ Sanboo tìm hiểu nhé!

Vì sao những thói quen nhỏ lại có thể dẫn đến cháy nổ trong gia đình?

Nhiều vụ cháy nhà không bắt nguồn từ những sự cố lớn mà xuất phát từ thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình như quên tắt bếp, cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ điện, sạc điện thoại qua đêm hoặc không kiểm tra hệ thống điện định kỳ. Những hành động tưởng chừng vô hại này có thể khiến thiết bị quá tải, phát sinh tia lửa điện hoặc làm rò rỉ khí gas, từ đó trở thành nguyên nhân gây cháy nổ.

Theo thống kê của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, sự cố hệ thống, thiết bị điện luôn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây cháy tại Việt Nam, chiếm khoảng 50–60% số vụ cháy được xác định nguyên nhân. Ngoài ra, nhiều vụ hỏa hoạn trong gia đình còn bắt nguồn từ việc sử dụng bếp gas, nguồn lửa và các thiết bị sinh nhiệt không đúng cách. Những con số này cho thấy thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình không phải là những hành động nguy hiểm rõ ràng, mà thường xuất phát từ chính những việc làm quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày.

Điều đáng lo ngại là một đám cháy nhỏ có thể phát triển rất nhanh. Chỉ sau 3-5 phút đầu, ngọn lửa đã có thể lan sang các khu vực xung quanh nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Chính vì vậy, thay đổi những thói quen nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày là một trong những cách phòng chống cháy nổ trong gia đình đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao, giúp bảo vệ tính mạng và tài sản trước những rủi ro không mong muốn.

Rời khỏi bếp khi đang nấu ăn

Rời khỏi bếp khi thức ăn vẫn đang được đun nấu là một trong những thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình nhưng rất nhiều người mắc phải. Chỉ vài phút nghe điện thoại, nhận hàng hoặc làm việc khác cũng có thể khiến dầu ăn quá nhiệt, thức ăn cháy khét rồi bùng phát thành đám cháy.

Theo khuyến cáo của lực lượng PCCC, bếp nấu là một trong những khu vực có nguy cơ cháy cao nhất trong nhà ở, đặc biệt khi sử dụng bếp gas hoặc bếp điện trong thời gian dài mà không có người giám sát. Việc rời khỏi bếp khi thức ăn vẫn đang được đun nấu là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình nhưng rất nhiều người vẫn mắc phải. Nhiều nghiên cứu về an toàn cháy cho thấy dầu ăn có thể tự bốc cháy khi đạt nhiệt độ khoảng 315-360°C, vì vậy người nấu không nên rời khỏi bếp khi đang chiên, xào hoặc đun ở nhiệt độ cao. Nếu buộc phải ra ngoài, hãy tắt bếp hoàn toàn trước khi rời đi để giảm nguy cơ xảy ra hỏa hoạn.

Cắm quá nhiều thiết bị vào cùng một ổ điện

Cắm nhiều thiết bị có công suất lớn như nồi cơm điện, ấm siêu tốc, lò vi sóng hay bếp từ vào cùng một ổ cắm là nguyên nhân gây cháy nổ tại nhà mà nhiều gia đình thường bỏ qua. Khi tổng công suất vượt quá khả năng chịu tải của ổ cắm và dây dẫn, hệ thống điện sẽ bị quá tải, sinh nhiệt, làm chảy lớp cách điện và có thể dẫn đến chập cháy.

Theo khuyến cáo của ngành điện lực, một ổ cắm dân dụng thông thường chỉ chịu tải khoảng 10–16A, tương đương 2.200–3.500W (tùy điện áp và thiết kế). Việc sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn rất dễ vượt ngưỡng này, khiến ổ cắm và dây dẫn bị quá tải, phát sinh nhiệt và tăng nguy cơ chập cháy. Đây cũng là một trong những thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình nhưng lại thường bị nhiều người xem nhẹ.

Để đảm bảo an toàn, bạn nên phân bổ thiết bị sang nhiều ổ cắm khác nhau, ưu tiên sử dụng ổ cắm có tính năng chống quá tải và tuyệt đối không nối nhiều ổ cắm kéo dài (ổ cắm nối tiếp) để cấp điện cho nhiều thiết bị cùng lúc.

Sạc điện thoại, laptop qua đêm hoặc khi không có người giám sát

Sạc điện thoại hoặc laptop qua đêm là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình mà nhiều người vẫn duy trì vì nghĩ rằng thiết bị sẽ tự ngắt khi đầy pin. Tuy nhiên, bộ sạc kém chất lượng, pin đã xuống cấp hoặc môi trường tản nhiệt kém vẫn có thể khiến thiết bị quá nóng.

Theo khuyến cáo của nhiều nhà sản xuất, điện thoại và laptop nên được sạc trên bề mặt cứng, thông thoáng thay vì đặt trên nệm, chăn hoặc sofa vì nhiệt lượng khó thoát ra ngoài. Để đảm bảo cách phòng tránh cháy nổ hiệu quả, bạn hãy rút sạc sau khi pin đầy và hạn chế sạc khi không có người ở nhà.

Quên rút phích cắm các thiết bị sau khi sử dụng

Sau khi sử dụng bàn ủi, ấm siêu tốc, nồi cơm điện hay máy sấy tóc, nhiều người chỉ tắt công tắc mà quên rút nguồn điện. Đây là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình vì một số thiết bị vẫn tiêu thụ điện hoặc có nguy cơ phát sinh sự cố nếu linh kiện bên trong bị hỏng.

Chỉ cần một tia lửa điện hoặc hiện tượng quá nhiệt cũng có thể làm cháy lớp vỏ nhựa hoặc các vật dụng xung quanh. Hình thành thói quen ngắt nguồn hoàn toàn sau khi sử dụng sẽ giúp bạn giảm đáng kể nguy cơ xảy ra sự cố.

Để vật dụng dễ cháy sát nguồn nhiệt

Giấy, thùng carton, rèm cửa, quần áo hay bình xịt côn trùng đều là những vật liệu rất dễ bắt lửa nếu đặt gần bếp gas, bếp điện hoặc máy sưởi. Đây là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình nhưng thường bị xem nhẹ vì các vật dụng này luôn hiện diện trong không gian sống.

Thực tế, giấy có thể bắt lửa ở khoảng 230-260°C, trong khi bề mặt của nhiều thiết bị sinh nhiệt có thể vượt 150°C khi hoạt động. Vì vậy, hãy luôn giữ khoảng cách an toàn giữa nguồn nhiệt và các vật liệu dễ cháy.

Xem thêm: Đừng đợi có hỏa hoạn mới học cách sử dụng mặt nạ thoát hiểm

Không kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống điện định kỳ

Dây điện âm tường, aptomat, ổ cắm và công tắc đều có tuổi thọ nhất định. Nếu không được kiểm tra định kỳ, lớp cách điện có thể bị lão hóa, gây rò điện hoặc phát sinh tia lửa. Đây là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình mà nhiều người chỉ phát hiện khi đã xảy ra sự cố.

Theo thống kê của lực lượng PCCC, cháy do chập điện luôn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hỏa hoạn tại nhà ở. Các chuyên gia khuyến nghị nên kiểm tra hệ thống điện ít nhất mỗi năm một lần hoặc ngay khi phát hiện ổ cắm nóng bất thường, có mùi khét hoặc aptomat thường xuyên bị ngắt.

Chủ quan với bình gas và đường ống dẫn gas

Nhiều gia đình chỉ thay bình gas khi hết gas mà quên kiểm tra van khóa, dây dẫn hoặc các khớp nối. Đây là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình vì chỉ một lượng khí gas rò rỉ nhỏ gặp tia lửa điện cũng có thể gây cháy hoặc phát nổ.

Nếu ngửi thấy mùi gas bất thường, cần khóa van ngay, mở cửa để thông gió và tuyệt đối không bật hoặc tắt các thiết bị điện. Cháy do rò rỉ khí gas thường gây hậu quả nghiêm trọng hơn do ngọn lửa bùng phát rất nhanh trong không gian kín.

Tận dụng dây điện, ổ cắm đã xuống cấp

Không ít gia đình vẫn tiếp tục sử dụng dây điện bị nứt vỏ, ổ cắm lỏng hoặc phích cắm đã oxy hóa để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, đây là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình vì các điểm tiếp xúc kém dễ phát sinh hồ quang điện và nhiệt lượng lớn. Khi dây dẫn bị xuống cấp, khả năng cách điện giảm đáng kể, làm tăng nguy cơ chập cháy, đặc biệt trong môi trường ẩm ướt. Nếu bạn phát hiện dây điện bị hở hoặc ổ cắm có dấu hiệu nóng bất thường, cần thay mới ngay để đảm bảo an toàn.

Tích trữ nhiều vật liệu dễ cháy nhưng không sắp xếp hợp lý

Việc tích trữ nhiều giấy vụn, thùng carton, vải cũ, sơn hoặc dung môi trong nhà mà không phân loại là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình. Những vật liệu này không chỉ dễ bắt lửa mà còn khiến đám cháy lan nhanh hơn nếu xảy ra sự cố. Người dùng nên bố trí khu vực chứa đồ riêng, khô ráo, tránh xa nguồn nhiệt và không để che chắn lối thoát hiểm. Đồng thời, cần loại bỏ các vật dụng không còn sử dụng để giảm lượng vật liệu cháy trong không gian sống.

Không trang bị và kiểm tra thiết bị phòng cháy trong nhà

Nhiều người cho rằng chỉ cần cẩn thận trong sinh hoạt là đủ nên không trang bị bình chữa cháy hoặc thiết bị báo khói. Đây cũng là thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình vì khi xảy ra sự cố, việc thiếu thiết bị hỗ trợ sẽ làm giảm khả năng xử lý trong những phút đầu tiên. Theo khuyến cáo của lực lượng PCCC, bình chữa cháy cần được kiểm tra áp suất định kỳ và đặt ở vị trí dễ nhìn, dễ lấy. Ngoài ra, nên lắp đầu báo khói tại khu vực bếp, hành lang hoặc cầu thang để phát hiện sớm nguy cơ và kịp thời ứng phó.

Phần lớn các vụ cháy trong gia đình đều bắt nguồn từ những sơ suất rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Chỉ cần thay đổi thói quen dễ gây cháy nổ trong gia đình như không để bếp hoạt động khi vắng người, tránh cắm quá tải ổ điện, kiểm tra hệ thống điện và bình gas định kỳ, bạn đã có thể giảm đáng kể nguy cơ xảy ra hỏa hoạn. Nếu bạn đang tìm mua bình chữa cháy, thiết bị PCCC, đầu báo khói, tủ PCCC, vòi chữa cháy và các thiết bị bảo hộ đạt tiêu chuẩn, hãy liên hệ Bảo hộ Sanboo để được tư vấn giải pháp phù hợp với nhu cầu sử dụng.