Hoàn thiện và duy trì các hạng mục phòng cháy chữa cháy tại cơ sở luôn là bài toán kiểm tra đau đầu của nhiều ban giám đốc khi các đoàn liên ngành tổ chức hậu kiểm đột xuất. Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp dù đã đầu tư ngân sách lớn cho hệ thống an toàn nhưng vẫn phải nhận những mức phạt hành chính rất nặng chỉ vì thiếu sót trong khâu bảo dưỡng hoặc hồ sơ quản lý. Để giúp các nhà quản lý có cái nhìn toàn diện và chủ động hơn, Bảo hộ Sanboo đã tổng hợp những nội dung trọng điểm cần đặc biệt lưu ý ngay sau đây.
1. 4 hạng mục phòng cháy chữa cháy chủ doanh nghiệp lưu ý để tránh bị phạt nặng
Để đảm bảo cơ sở kinh doanh, nhà xưởng hay văn phòng vận hành đúng luật, các chủ doanh nghiệp cần tập trung rà soát và hoàn thiện triệt để 4 hạng mục phòng cháy chữa cháy sau đây:
Hạng mục 1: Hồ sơ quản lý và thủ tục pháp lý PCCC
Hồ sơ pháp lý chính là hạng mục phòng cháy chữa cháy đầu tiên mà đoàn kiểm tra liên ngành sẽ yêu cầu doanh nghiệp xuất trình. Nhiều chủ doanh nghiệp thường tập trung mua sắm thiết bị mà quên mất rằng sai phạm về giấy tờ, thủ tục hành chính cũng chịu khung phạt rất cao.
Doanh nghiệp bắt buộc phải lập và lưu trữ hồ sơ thủ tục pháp lý PCCC, quản lý, theo dõi hoạt động PCCC theo quy định của Bộ Công an, bao gồm:
- Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế và văn bản nghiệm thu về PCCC: Đối với các công trình thuộc diện phải thẩm duyệt (nhà cao tầng, nhà kho, nhà xưởng có khối tích lớn), nếu đưa công trình vào sử dụng khi chưa có văn bản nghiệm thu PCCC, mức phạt tiền có thể lên tới 80.000.000đ – 100.000.000đ và kèm theo hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động.
- Phương án chữa cháy và phương án cứu nạn cứu hộ của cơ sở: Phương án này phải được người có thẩm quyền phê duyệt, được cập nhật, bổ sung kịp thời khi có sự thay đổi về tính chất, đặc điểm nguy hiểm về cháy, nổ.
- Sổ theo dõi phương tiện PCCC; nhật ký kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống.

Hồ sơ PCCC cho doanh nghiệp phải luôn được lưu giữ tại cơ sở để sẵn sàng xuất trình khi có kiểm tra đột xuất. Hồ sơ thiếu chữ ký, thiếu mộc hoặc không cập nhật đúng tình hình thực tế của doanh nghiệp đều bị tính là vi phạm.
Hạng mục 2: Hệ thống thiết bị và phương tiện PCCC tại cơ sở
Hệ thống thiết bị PCCC giúp bảo vệ doanh nghiệp khi có sự cố bùng phát. Lỗi thường gặp nhất ở các doanh nghiệp là lắp đặt hệ thống cho có để đối phó lúc nghiệm thu, sau đó bỏ mặc không bảo dưỡng khiến thiết bị hư hỏng, tê liệt.
Chủ doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý hạng mục phòng cháy chữa cháy là kiểm tra tình trạng kỹ thuật của thiết bị PCCC:
- Hệ thống báo cháy tự động: Đảm bảo các đầu báo khói, đầu báo nhiệt, trung tâm báo cháy và nút ấn khẩn cấp luôn hoạt động 24/7. Hành vi tắt trung tâm báo cháy hoặc không sửa chữa khi hệ thống bị lỗi sẽ bị phạt cực nặng.
- Hệ thống chữa cháy: Hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà, hệ thống chữa cháy tự động, máy bơm chữa cháy phải luôn có đủ áp lực nước và sẵn sàng khởi động ngay lập tức.
- Bình chữa cháy xách tay: Phải đảm bảo đủ số lượng dựa trên diện tích sàn; vị trí đặt bình phải dễ thấy, dễ lấy, có biển chỉ dẫn; bình phải còn nguyên tem niêm mạc, kim đồng hồ đo áp suất ở vạch xanh và được nạp sạc định kỳ.
- Hệ thống đèn Exit và đèn chiếu sáng sự cố: Phải được lắp đặt tại các lối rẽ, hành lang, lối thoát nạn và phải sáng tốt ngay cả khi tòa nhà bị ngắt nguồn điện lưới.
Hạng mục 3: Lối thoát nạn và điều kiện an toàn khi có sự cố
Hạng mục phòng cháy chữa cháy này liên quan trực tiếp đến cơ hội sống sót của người lao động khi xảy ra hỏa hoạn và là trọng điểm kiểm tra nghiêm ngặt của cơ quan công an. Vì áp lực diện tích hoặc thói quen bừa bãi, nhiều doanh nghiệp thường biến lối đi chung thành kho chứa hàng.
Các tiêu chuẩn an toàn về lối thoát nạn trong hạng mục phòng cháy chữa cháy bao gồm:
- Không cản trở lối thoát nạn: Hành lang, cầu thang bộ, cửa thoát nạn tuyệt đối không được để hàng hóa, máy móc hay vật dụng làm che khuất hoặc co hẹp lối đi.
- Cửa thoát nạn đúng chuẩn: Cửa thoát hiểm phải mở theo chiều thoát nạn từ trong ra ngoài. Khi cơ sở có người làm việc, tuyệt đối không được khóa, chốt chặt cửa thoát nạn. Nếu vì lý do an ninh phải khóa cửa, doanh nghiệp bắt buộc phải dùng các loại khóa thông minh, khóa thanh thoát hiểm tự động mở từ bên trong.
- Sơ đồ và biển chỉ dẫn: Tại các khu vực sảnh, hành lang phải có sơ đồ chỉ dẫn lối thoát nạn rõ ràng, trực quan cho người lao động và khách hàng.

Hạng mục 4: Đội ngũ PCCC cơ sở và công tác huấn luyện
Thiết bị hiện đại đến đâu cũng trở nên vô dụng nếu con người không biết cách vận hành. Xây dựng lực lượng tại chỗ mạnh là phương án tối ưu để dập tắt đám cháy ngay từ khi nó mới chỉ là một đốm lửa nhỏ.
Doanh nghiệp cần hoàn thiện các quy định, hạng mục phòng cháy chữa cháy về nhân sự PCCC:
- Quyết định thành lập Đội PCCC cơ sở: Phải có văn bản ban hành chính thức, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên (đội trưởng, đội phó, các tổ thông tin, chữa cháy, di tản tài sản).
- Chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ: Các thành viên trong Đội PCCC cơ sở phải được cơ quan Cảnh sát PCCC & CNCH huấn luyện nghiệp vụ và cấp Chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH còn thời hạn.
- Thực tập phương án định kỳ: Doanh nghiệp phải tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn ít nhất mỗi năm một lần, có sự chứng kiến hoặc phối hợp của cơ quan chức năng và phải lập hồ sơ ghi nhận kết quả thực tập.
2. Quy trình 3 bước giúp doanh nghiệp tự kiểm tra, rà soát nhanh
Để không rơi vào thế bị động và tránh các biên bản xử phạt khi có đoàn kiểm tra hạng mục phòng cháy chữa cháy đến, các chủ doanh nghiệp nên áp dụng quy trình 3 bước tự rà soát định kỳ mỗi quý hoặc mỗi 6 tháng dưới đây:
Bước 1: Kiểm tra tính pháp lý và cập nhật hồ sơ giấy tờ
Người đứng đầu doanh nghiệp cần giao cho bộ phận pháp chế hoặc hành chính nhân sự tiến hành đối chiếu danh mục hồ sơ hiện có với các thông tư, nghị định mới nhất của pháp luật PCCC hiện hành.
- Rà soát xem thời hạn kiểm định của các thiết bị đã hết chưa?
- Chứng nhận huấn luyện của nhân viên còn hiệu lực không?
- Phương án chữa cháy đã được cập nhật mặt bằng mới (nếu doanh nghiệp có sửa chữa, cải tạo xưởng/văn phòng) hay chưa?
- Nếu thiếu sót, cần liên hệ ngay các đơn vị chức năng để bổ sung, gia hạn.
Bước 2: Khảo sát hiện trạng thiết bị và hạ tầng thực tế
Không chỉ dựa trên báo cáo trên giấy, ban giám đốc hoặc cán bộ an toàn phải trực tiếp đi thực tế xuống các phân xưởng, văn phòng để tổng kiểm tra các hạng mục phòng cháy chữa cháy.
- Cắt điện thử nghiệm xem đèn chiếu sáng sự cố có bật sáng hay không.
- Nhấn nút thử nghiệm đầu báo cháy (ở chế độ kiểm tra) xem chuông báo động có vang lên toàn tòa nhà không.
- Kiểm tra áp suất của tất cả các bình chữa cháy.
- Đi dọc toàn bộ các hành lang thoát hiểm để phát hiện và thu dọn ngay lập tức các chướng ngại vật, hàng hóa xếp sai quy định.

Bước 3: Đánh giá năng lực nhân sự và tổ chức diễn tập thực tế
Bước cuối cùng là kiểm tra “sức chiến đấu” của đội ngũ nhân sự tại chỗ trước các tình huống giả định khẩn cấp.
- Tổ chức các buổi kiểm tra ngẫu nhiên khả năng sử dụng bình chữa cháy của công nhân viên.
- Triển khai các buổi diễn tập thoát hiểm quy mô nhỏ, giả định có khói độc tràn vào để rèn luyện kỹ năng di tản, cách ngắt cầu dao điện tổng, cách sử dụng lăng vòi chữa cháy.
Công tác này không chỉ giúp doanh nghiệp chuẩn hóa đội ngũ mà còn là minh chứng rõ ràng nhất thể hiện trách nhiệm của chủ doanh nghiệp với công tác an toàn lao động trước cơ quan quản lý.
Ngân sách để doanh nghiệp chủ động đầu tư, rà soát và hoàn thiện hệ thống PCCC theo đúng tiêu chuẩn pháp luật luôn thấp hơn rất nhiều so với tổn thất khi bị xử phạt hành chính, bị đình chỉ hoạt động kinh doanh, và đặc biệt là tổn thất không thể đong đếm nếu có tai nạn cháy nổ xảy ra. Vì thế, bạn cần lưu ý 4 hạng mục phòng cháy chữa cháy trên để bảo vệ thành quả kinh doanh cũng như uy tín thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường. Đừng quên liên hệ Bảo hộ Sanboo để nhận tư vấn chi tiết!


